سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
765
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
ملحقات رساله آيات عظام : گلپايگانى و صافى امر به معروف و نهى از منكر مسأله امر به معروف و نهى از منكر ، يكى از تعاليم مهمّهء اسلامى است كه حيثيّت و شرافت و بقاء عزّت و ترقى و تعالى مسلمانان و اجراء احكام و جلوگيرى از فحشاء و فساد ، و تأمين امنيت اجتماعى ، به آن وابسته است . مسأله اگر معروف ، واجب باشد و انسان ملتفت شود كه شخصى آن را ترك مىكند ، امر به آن با شرائطى كه بعد ذكر مىشود واجب است . مسأله معروف اگر مستحب باشد ، امر به آن مستحب است و چون منكر عبارت است از فعل قبيح حرام ، نهى از آن واجب است و وجوب در هر دو ، وجوب كفايى است و به فعل ديگرى ، ساقط مىشود . شرايط امر به معروف و نهى از منكر مسأله شرايط امر به معروف و نهى از منكر پنج چيز است : اول : آن كه آمر و ناهى ، معروف و منكر را بشناسد و يقين داشته باشد به وجوب معروف و حرمت منكر و ايمن باشد از اشتباه خودش . دوم : آن كه احتمال بدهد كه امر و نهى او تأثير داشته باشد ، پس اگر احتمال عقلايى ندهد كه امر و نهى او اثر دارد ، وجوب آن ساقط مىشود . سوم : آنكه كسى كه واجب را ترك نموده و يا فعل حرام را بجا آورده ، اصرار به آن داشته باشد ، پس اگر بداند كه مرتدع شده و بعد مرتكب نمىشود ساقط مىشود . چهارم : آنكه واجب بودن معروف و حرام بودن منكر در حقّ فاعل ، منجّز و ثابت باشد و در ترك واجب و فعل حرام عذرى نداشته باشد . پس اگر فاعل معتقد باشد به مباح بودن فعل حرامى و يا به جواز ترك واجبى ، در اين صورت امر به معروف و نهى از منكر ، ساقط مىشود . و همين طور است در هر موردى كه تارك واجب و فاعل حرام عذر داشته باشد ، بلى از راه تنبيه غافل و ارشاد جاهل ، تنبيه و ارشاد ، لازم است . پنجم : آن كه در امر و نهى او مفسده و ضررى نباشد ، پس با احتمال عقلايى به ضرر و مفسده ، ساقط مىشود . درجات امر به معروف و نهى از منكر مسأله لازمهء ايمان به خداوند متعال و ايمان به انبياء عظام صلوات الله عليهم